Askorbik asit nedir?

İnsan vücudu o kadar karmaşık ve o kadar muhteşem bir sistem ki bugün bile uzmanlar insan vücudunun birçok yönünü bilmemekte ve her gün yeni yeni yönlerini keşfetmektedirler. Karmaşık ve kusursuz bir sistem olan vücudumuzda adını dahi bilmediğimiz o kadar çok şey var ki… Bunlar vücudumuzda dengeli kaldığı sürece faydalı olurken, dengeyi ne yazık ki kendi elimizle bozduğumuz zaman ise zararlı hale gelmeye ve bize zarar vermeye başlamaktadırlar.

C vitamini nedir vücutta ne işe yarar?

C vitamini yani diğer adıyla askorbik asit basit bir şekerdir ve güçlü bir indirgeyici ajandır. Vücuttaki anti-oksidan özelliği son yıllarda yapılan çalışmalarla bulunmuştur. Aynı zamanda kollojen yapısını sağlamlaştırarak diş etlerinin, derinin, kan damarlarının ve eklemelerin daha dayanıklı ve sağlam olmasını sağlamaktadır. Vücutta meydana gelen serbest radikalleri okside ederek ortadan kaldırır. Aynı zamanda soğuk algınlığına karşı yaygın bir inanış olarak kullanılmaktadır. Ancak yapılan kontrollü çalışmalarda C vitaminin gribi durdurduğuna ya da azalttığına dair bir veri saptanamamıştır. Çok zayıf olan iyileşme verilerinde C vitamininin hafif anti-histaminik özelliğine bağlı olduğu düşünülmektedir.

C vitamini Eksikliğinde ne görülür?

Birçok gıdada bolca askorbik asit (C vitamini) bulunduğundan aşırı katı diyetler ve yaşlılar hariç eksikliğinin görülmesi nadirdir. Uzun süreli C vitamini eksikliğinde kanama ve yara iyileşme kusuruyla karakterize skorbüt hastalığı gelişir.

Aynı zamanda skorbüt hastalığı “KORSAN HASTALIĞI“ olarak bilinir korsanlar uzun deniz yolculuklarında yanlarında taze, meyve sebze olmadan aylarca yolculuk yaptıkları için çoğu korsan karaya varmadan gemi içerisinde kanama ve diş dökülmeleriyle ağır seyreden skorbüt hastalığına yakalanmışlardır.  Vücut askorbik asit’i (C vitamini) kendi başına sentezleyemez ve mutlaka dışarıdan alması gerekmektedir. C vitamini eksikliğinde genel olarak aşağıdaki belirtiler görülür.

  • Saç diplerinde kepeklenme
  • Eklemlerde kanama
  • Şişmiş, kanamalı, süngerimsi diş etleri
  • Diş etlerinde iltihap ve buna bağlı dişlerin kaybı
  • Dişlerde çürüme ve kanamalar
  • Anemi ( Kansızlık )
  • Kesilen yerin iyileşmesinde bozukluklar.

C vitamini eksikliği kimlere sık görülür?

C vitamini eksikliği genelde sürekli kaynamış sütle beslenen bebeklerde, sadece pirinçle beslenen topluluklarda, sebzeyle beslenmeyen yaşlılarda, alkoliklerde, anormal maddeleri yemeyi takıntı haline getirmiş kişilerde görülebilir.

C vitamini eksikliğinin Tedavisi nedir?

İlk olarak günlük 250 mg askorbik asit verilir ve hastaya taze sebze ve meyve yemesi tavsiye edilir. Daha sonra doz 40 mg’a düşürülür. Ortadan semptomların kalkması ve hastanın beslenme durumundaki düzelmeye bağlı olarak tedavi kesilir.

C Vitamini içeren besinler nelerdir?

  • Portakal Suyu
  • Limon Suyu
  • Taze meyveler
  • Taze sebzeler
  • Karaciğer
  • Balık
  • Taze inek sütü

Özellikle taze meyve ve sebzelerde insan vücudunun ihtiyacını fazlasıyla karşılayacak kadar c vitamini bulunur. Patates çok iyi bir kaynaktır ancak içindeki C vitamini depolanma sürecinden soframıza gelene kadar neredeyse kaybolur.

C vitamini Fazlalığının Zararları Nelerdir?

Çok fazla C vitamini idrarla derhal atılır. Ancak demir emiliminde artışa ve vücutta demir yüklenmesine sebep olur. Yemeklerle C vitamini fazlalığına ulaşmak mümkün değildir ancak hap şeklinde satılan C vitamin hapları ve enerji ve sağlık verdiği yalanıyla piyasada satılan vitamin takviyelerini kullanarak bu doza ulaşmanız mümkün olmaktadır. Vitamin takviyesi yapılacaksa bunun doktor kontrolünde yapılması gerekmektedir.

Görüldüğü gibi insan vücudunun dengesi çok yerinde ve bu dengeyi korumak da çok önemlidir. Gereğinden fazla vitamin faydadan çok zarar vermektedir. Bu bilinçle hareket etmek sağlık açısından hayati öneme sahiptir.